Trong xã hội ngày nay, không khó để bắt gặp một hiện tượng: dù cha mẹ làm mọi cách để cho con cái được giáo dục và có điều kiện sống tốt nhất nhưng con cái ngày càng trở nên ích kỷ, thờ ơ, thiếu quan tâm và biết ơn người khác. Hiện tượng này đã thu hút nhiều sự chú ý và bàn luận cũng như suy tư của số đông.
Tình yêu thương vị tha của cha mẹ chắc chắn là động lực quan trọng thúc đẩy sự trưởng thành của con cái. Tuy nhiên, tại sao loại tình yêu này đôi khi lại trở thành mầm mống cho tính ích kỷ, thờ ơ ở trẻ? Những lý do chủ yếu bao gồm các khía cạnh sau đây.
Trước hết, sự nuông chiều quá mức là yếu tố then chốt dẫn đến tính ích kỷ và thờ ơ của trẻ. Trong nhiều gia đình, trẻ em trở thành tâm điểm của gia đình và được hưởng sự quan tâm cũng như luôn được đáp ứng mọi yêu cầu ở mức cao nhất. Dù con có yêu cầu gì đi chăng nữa, cha mẹ cũng sẽ đáp ứng chúng một cách vô điều kiện.
Sự cho đi vô tận này khiến trẻ quen với lối sống “lấy mình làm trung tâm”. Các em khó có thể hiểu được những vất vả mà cha mẹ đã bỏ ra, và càng không thể thấu hiểu được về lòng biết ơn và báo đáp. Sự nuông chiều quá mức này khiến trẻ mất đi lòng nhân ái, tinh thần trách nhiệm và trở nên ích kỷ, thờ ơ.
Ảnh minh họa
Thứ hai, việc thiếu giáo dục về lòng biết ơn và giao tiếp cảm xúc hiệu quả cũng là nguyên nhân quan trọng dẫn đến tính ích kỷ và thờ ơ của trẻ. Trong nhiều gia đình, cha mẹ thường đóng góp về mặt vật chất nhiều hơn là về mặt cảm xúc. Họ hiếm khi nói với con cái rằng đằng sau những điều kiện vật chất đó là mồ hôi công sức lao động vất vả của cha mẹ, họ cũng hiếm khi chia sẻ tâm tư, mong đợi của mình với con cái.
Trong môi trường gia đình như vậy, con cái thường không cảm nhận được sự quan tâm, kỳ vọng của cha mẹ, do đó không thể cảm nhận được ý nghĩa của lòng biết ơn. Đồng thời, do giao tiếp cảm xúc chưa hiệu quả nên trẻ khó hiểu được nhu cầu, cảm xúc của người khác chứ chưa nói đến việc phát triển khả năng cộng hưởng với người khác.
Ngoài ra, ảnh hưởng của giáo dục gia đình và môi trường xã hội cũng làm trầm trọng thêm xu hướng ích kỷ, thờ ơ của trẻ. Về giáo dục gia đình, một số cha mẹ quá coi trọng thành tích cá nhân và sự hưởng thụ vật chất của con cái mà bỏ bê việc trau dồi nhân cách và giá trị của con cái. Kiểu giáo dục này khiến trẻ hình thành quan niệm sai lầm: chỉ có thành công và sự hài lòng của cá nhân mới là quan trọng nhất. Xét về mặt môi trường xã hội, những giá trị vị lợi, vật chất của xã hội hiện đại cũng đã ảnh hưởng đến trẻ em ở một mức độ nhất định. Chúng theo đuổi sự thỏa mãn vật chất quá mức và thiếu quan tâm đến người khác cũng như trách nhiệm xã hội.
Ảnh minh họa
Vậy làm cách nào để thay đổi hiện tượng này?
Trước hết, cha mẹ nên thiết lập quan niệm giáo dục đúng đắn, chú trọng bồi dưỡng nhân cách, giá trị cho con, để con hiểu rõ trách nhiệm, nghĩa vụ của mình. Đồng thời, cha mẹ nên kiểm soát việc chiều chuộng con một cách hợp lý và để con học cách tự lập và biết ơn.
Thứ hai, cha mẹ nên tăng cường giao tiếp tình cảm với con cái, để chúng cảm nhận được sự quan tâm và mong đợi của chính mình, đồng thời hướng dẫn chúng hiểu nhu cầu và cảm xúc của người khác. Ngoài ra, xã hội cũng phải tạo ra bầu không khí tích cực, yêu thương để trẻ em có thể lớn lên khỏe mạnh trong môi trường này.
Tóm lại, việc cha mẹ yêu thương hay hy sinh con cái không sai nhưng mọi thứ đều cần có giới hạn. Nếu cha mẹ yêu thương mù quáng, thiếu sát sao trong việc giáo dục con cái thì dưới sự ảnh hưởng của môi trường gia đình cũng như các yếu tố ngoại cảnh từ xã hội có thể khiến con cái trở nên ích kỷ, thờ ơ. Để thay đổi hiện tượng này, phụ huynh, nhà trường và xã hội cần cùng chung tay tạo dựng môi trường phát triển đầy tình yêu thương, trách nhiệm và lòng biết ơn đối với trẻ em.
Nguồn: Sohu
